Dag 14/21

Prince William Sound

Het weer is voor de verandering eens niet onaardig. Het is droog, bewolkt en hier en daar hangen wat mistbanken, maar perfect voor een boottochtje. Er blijkt er om 11:00 eentje te gaan, de één na laatste van het seizoen. Ik boek hem meteen. Waarschijnlijk is het zonnig morgen, maar voor foto’s op het water is dat veel lastiger, veel te veel contrast, krijg je bijna zwart wit fot’os van en ijs is helemaal lastig dan. Het wordt een 6-7 uur durend tochtje naar de Columbia gletsjer met Stan Stephens Cruises, vergelijkbaar met het vorige tochtje. We gaan zo’n 120 mijl afleggen. Best een hoop eigenlijk. Ik trek nog wat meer kleren aan dan eergisteren en handschoenen gaan ook mee.

Koud de haven uit stuiten we al op een zeeotter die meteen onderduikt en kort daarna weer bovenkomt met een overheerlijke krab, nou ja, voor hem dan. Hij gaat hem op zijn rug liggen oppeuzelen, zoals je in natuurfilms ook wel eens ziet. Soms rolt ie even helemaal om zijn lengte-as om de tafel (zijn buik) schoon te spoelen. Was nog even op zoek naar de vachtdichtheid, maar dat zijn 700.000 haren per vierkante inch, evenveel als een herder op zijn hele lijf. Het is het enige zoogdier hier dat zichzelf warm houdt met zijn vacht. Alle anderen doen het me een speklaag. Er volgen weer adelaars, zwarte beren en steller sea lions. Die laatste stopt de boot niet voor en later wordt me duidelijk waarom. Er liggen er drie op hun gemak op een grote groene boei.

Hierna is het een paar uur varen naar de gletsjer. We komen nog langs de restanten van een goudmijn. Valdez is een keertje getroffen door een aardbeving en door liquifaction, vloeibaar worden van de grond, is het hele stadje de oceaan in geschoven. Dit veroorzaakte een tsunami, waardoor onder andere de goudmijn is ondergelopen. Het stadje is wat verderop herbouwd.

Richting de gletsjer wordt de lucht steeds kouder. Er drijft veel ijs in het water en een paar keer horen we een flinke bonk onder de boot. In plaats van harbour seals liggen hier veel zeeotters op de ijsschotsen. Maar boven water zijn ze niet zo dapper als in het water. Zodra we in de buurt komen springen ze erin.

De gletsjer is zich aan het terugtrekken en dit is de enige getijdegletsjer die dit in onze tijd doet. De anderen hebben dit 800 jaar geleden al gedaan. De gletsjer is inmiddels 12 mijl teruggetrokken en de terminal morene ligt nu midden in de fjord onder water. Grootte van de gletsjer en afstand vanaf de boot zijn erg moeilijk in te schatten. Als ik denk dat we er hoogstens nog maar een paar honderd meter vanaf zijn blijken we er nog meer dan 3 kilometer van verwijderd te zijn.

Uiteindelijk komen we tot zo’n 600 meter er vanaf. Dichterbij is niet verantwoord, omdat er continue grote bergen ijs naar beneden storten. Ook nu is de hoogte moeilijk in te schatten, die blijkt in het midden 100 m hoog te zijn en aan de zijkant 50. Bovendien ligt er nog 300 m ijs onder water, want de gletsjer ligt op de bodem. Boven water is de gletsjer zo’n 350 m dik geweest voordat de terugtrekking begon. De gletsjer smelt harder dan er aan de bovenkant bijkomt en dat komt onder andere omdat hij nu aan 300 meter water is blootgesteld in plaats van de 50 die het vroeger was toen de gletsjer tot aan de morene kwam.

In water smelt ijs tot 25 keer sneller dan in lucht. De verwachting is dat de gletsjer zich terugtrekt totdat hij helemaal boven water is gekomen en vanaf dat moment stabiel blijft of zelfs weer aangroeit. Onze boot vaart nu waar 10 jaar geleden nog ijs lag. Er komt dus steeds meer fjord bij. Doordat de gletsjer is teruggetrokken zijn het nu 3 separate gletsjers geworden en ze gaan waarschijnlijk ieder een eigen naam krijgen. In de gletsjer zijn ook verschillende middenmorenes te zien, een soort scheidingen van puin, doordat verschillende hoger geleden gletsjers samengekomen zijn. De ijsschotsen bevatten luchtbelletjes onder hoge druk die een plopgeluid kunnen maken bij het smelten.

Anders dan tijdens het eerste tochtje zijn de mensen hier allemaal op zichzelf. Contact maken is er nauwelijks bij. Een paar fransen met hun ge-cherie-dit-cherie-dat en een paar noren die iedere vorm van contact mijden, zelfs als ik ze even recht aankijk ontwijken ze mijn blik en kijken stuurs de andere kant op of grijpen naar hun verrekijker.

Ik zit een hele tijd buiten samen met nog een man. De rest is al lang naar binnen. De hele terugweg is behoorlijk saai en vooral koud. Weer kruipt de kou langzaamaan naar binnen onder mijn kleding. Met nog meer dan 1.5 uur te gaan, gaan we allebei toch maar naar binnen.

Met één stelletje maak ik wel een praatje (Barry en Rebecca). Ze zijn gepensioneerd en komen uit Vermond, dat ook nog op mijn wensenlijstje staat. We komen erachter dat ze op hetzelfde moment in Denali waren als ik en zelfs exact dezelfde scene met de moederbeer hebben gezien. Zij vanuit één van de andere bussen. Bizar! Zodra hij het begon te beschrijven herkende ik het meteen. Zij mochten met hun camper tot mijl 30 rijden naar de camping. Daar moet je dan verplicht minimaal 3 nachten blijven zonder de camper te verplaatsen. Ze hebben veel gewandeld daar. ’En de beren dan?’ vraag ik. Hij zegt dat omdat het zo open is, je daar weinig gevaar loopt. Beren mijden mensen en komen nooit zomaar naar je toe, ook grizzlies niet. Het enige waarvoor je uit moet kijken, zegt hij, is dat je een beer verrast of per ongeluk tussen moeder en jonkies komt. Ze hebben hier in Valdez ook gewandeld. Stikt van de beren hier, lopen soms zelfs in het stadje. Hij vraagt altijd eerst of er incidenten met beren zijn geweest, want als dat zo is, komt dat meestal omdat mensen ze hebben gevoerd of zo. Dan verliezen ze hun angst voor mensen en gaat het fout. Hier is nog nooit iets gebeurd. Wel loopt er nu een grizzly vrouwtje rond dat vorig jaar 3 kleintjes heeft gekregen en dit jaar 2. 5 jongen dus en die lopen wel eens in het stadje rond.

Zij zijn niet bang voor de beren, je moet alleen alert blijven en herrie blijven maken. Als een beer je pas opmerkt als je al in zijn personal space zit, verrassing dus, dan kan het fout gaan. Het gaat er niet eens om dat hij schrikt, want normaliter zou een beer die schrikt het hazenpad kiezen, maar het gaat erom dat hij er plotseling achter komt dat je zo dichtbij hem bent en dan is directe aanval misschien wel de beste verdediging. Ik heb me al een tijdje afgevraagd waarom beren zo paniekerig zijn terwijl ze zo’n overmacht in zo’n beetje alles hebben op andere dieren, maar ik denk dat ze het meeste van elkaar te duchten hebben. Ze vreten hun eigen kinderen en zelfs elkaar soms op. Ook voor hen loert er altijd gevaar. Vandaar misschien dat ze meteen tot de aanval overgaan als er plotseling iets heel dichtbij hen opduikt. Ik vraag hem ook over dat zwaaien met de armen. Hij zegt dat dat bedoeld is om de beer duidelijk te maken dat wij iets anders zijn. Hij eet geen dingen die rechtop staan, praten en met de armen zwaaien. Ah ok! Gebogen gaan staan met de armen boven je hoofd, kun je voor een hongerige beer met een beetje verbeeldingskracht verdacht veel lijken op een hert met een gewei. Niet doen dus, zwaaien is het devies. Het wordt me allemaal steeds duidelijker.

Fish Hatchery

Er is hier een fish hatchery en dat is iets anders dan een viskwekerij. Wat ze hier doen is zalmeitjes bevruchten en laten groeien tot ongeveer vingergrootte. Dan laten ze ze met miljoenen tegelijk vrij in een klein riviertje hier. De zalmpjes zwemmen naar zee en komen 5-7 jaar later terug het riviertje opzwemmen zo rechtstreeks de visfabriek in, omdat ze hier zijn geboren (-; Slim! De jonge zalmen worden beschermd tot ze wat groter zijn en in ruil daarvoor bieden ze zich na een gezond leven op zee aan bij de fabriek waar er weer voor hun eitjes wordt gezorgd. De zalmen gaan na de paring toch dood, dus eigenlijk is de fabriek alleen maar goed voor de zalmstand.

Arenden en beren weten dit, dus die vissen er hier ook aardig op los. Barry heeft vanmiddag nog een moeder beer met twee kleintjes gefotografeerd hier. Daar ga ik straks ook maar eens kijken. Dit soort gesprekjes levert bijna altijd een goeie tip op.

De Alaska Pipeline komt hier uit en op de terminal worden olietankers gevuld. Er staan hier een aantal grote tanks waar de totale inhoud van de pipeline in kan worden gepompt, mocht het nodig zijn. Zodra er geen olie meer is moet de hele terminal plus de 1000-en kilometers pijplijn worden ontmanteld, dat is de deal.

We varen nog tussen een aantal eilandjes door en hier ligt een schip met een aantal kleine loodsbootjes. De loodsen wonen hier twee weken op en twee weken af en loodsen alle tankers en cruiseschepen Valdez in en weer uit. Valdez is de meest noordelijke ijsvrije haven.

Dan komen we langs een gele boei. Dat is waar ook, dat had ie beloofd. Nog zo’n boei vol met steller sea lions. Ik heb alle spullen al opgeborgen en blijf deze keer alleen maar kijken. Voordat ik weer boven en buiten ben en gereed ben om te schieten varen we waarschijnlijk alweer weg. Bovendien regent het. Er liggen er 4 op en 2 in het water. Dan volgt een minuten lang spelletje waarbij ze naar elkaar happen en ook proberen om op de boei te komen. Sommigen worden er afgeduwd of gaan er zelf af om vervolgens weer te proberen om er op te komen. Best vermakelijk om te zien. Na een tijdje is er weer een soortevenwicht ontstaan en is iedereen happy. Soms liggen ze met zijn negenen op zo’n boei.

Dan zie ik de achteruitgang op het onderdek, hmmm hier had ik best nog snel bij kunnen zijn en we zijn ook lang blijven liggen hier, nou ja kijken was ook leuk voor een keertje.

Na aankomst direct door naar het restaurant. Fijn eten hier, goeie porties, lekker eten en vriendelijke bediening. Precies goed!

Na het eten meteen door naar de hatchery want hier zitten regelmatig beren. En als snel vind ik er een paar. Ze zijn aan het vissen. Vanaf een bruggetje een paar meter boven hen kun je ze vol in beeld krijgen. Na een minuut of 10 zoeken ze hun heil ergens anders. Morgenochtend nog maar eens kijken. Barry van vanmiddag op de boot had ook mooie foto’s van moeder met twee kleintjes. Nu is het voor het mooie al veel te donker, iso 2000 en een flitser heb ik nodig.

Verderop weer een hoop auto’s aan de kant. Moeder met twee kleintjes wordt achtervolgd door een horde fotograferende paparazzi. Dit is toch ook niet normaal. Je ziet dat dat beest weg wil. Ze steekt de weg over richting het water en alles hobbelt erachteraan. Nog meer mensen staan aan de andere kant. Ook zijn daar een paar vissers bezig. Eigenlijk is ze dus ingesloten. Potentieel een gevaarlijke situatie. De visser maakt met een hoop gebrul duidelijk dat ze niet gewenst is en de moeder rent in paniek de weg weer over, daarbij 1 kleintje achterlatend. Het duurt niet lang of die begint te bleren. De moeder twijfelt even maar komt dan toch schoorvoetend terug om het jong op te halen. Daarna vliegen ze met de oren plat in de nek naar de overkant de struiken in, nog steeds achtervolgd door toeristen. Absurd! Het enige voordeel is dat ze nu bang zijn voor mensen. Dit is zowel goed voor ons als voor haar en die kleintjes.

De mannen vissen op een hele aparte manier. Werphengel met een dregje eraan en dan achter een zalm ingooien en aanslaan. Ze laten de zalm er niet eens in bijten, maar slaan de haak gewoon in zijn huid vast en trekken hem dan aan de kant. Eentje is nogal lomp. Lijkt wel of hij het voor het eerst doet, want hij sleurt dat beest de kant op en staat er en beetje onhandig omheen te dansen waarna hij hem een paar keer op zijn kop trapt. Dat beest blijft maar bewegen en dan geeft hij hem een tik met een speciaal stuk hout, een soort hamertje waarna de zalm nog een beetje blijft trillen. Kan toch ook anders zou je denken. De ene flinke zalm na de andere wordt ingeladen.

Het begint nu echt donker worden, maar ik heb daarstraks nog een leuk watervalletje gezien. Lange sluitertijden zijn gemakkelijk nu.

Barry had vanmiddag nog een leuk spreekwoord ’from the woods’ dat me zojuist te binnen schiet:

When a feather falls in the forest,
The eagle is the first to see it
The deer is the first to hear it
The bear is the first to smell it

Kaarten, Grafieken & Downloads

GPS Kaart met kleurgecodeerde hoogte informatie

Kleurgecodeerde afstand/hoogte grafiek

Kleurgecodeerde afstand/hoogte grafiek, Alaska Herfst 2013, Dag 14

Download het originele gpx bestand hier.

edit